Aleviliğin mahiyeti, esası nedir?

Alevilik İslam’ın içinde tasavvufi bir yoldur. Alevilik; Hak- Muhammed-Ali inancının bir özetidir. Allah inancı, Allah Resulü Muhammed Mustafa’ya duyulan muhabbet ve Şah-ı Merdan Ali sevgisi Aleviliğin temelini oluşturur. Alevi inancını dilden dile, gönülden gönüle aktaran ozanların dilindeki binlerce nefes bunun en açık delilidir. Bugün Alevîlik içinde önemli bir konuma sahip olan inanç önderleri Alevî dedeleri de bunu ısrarla dile getirmekte ve Alevîliği İslam’ın içinde kabul ettiklerini açıkça ifade etmektedirler. Bu bakış tarihi süreç içersinde de hiç değişmemiş, İslam üst kimliği içinde varlıklarını sürdürmüşlerdir. Alevî Bektaşi kültürünün uluları özellikle Balkanlarda İslam’ın yayılmasında bayraktarlık  yapmışlardır.

Alevilik, Alevilere göre İslam’ın özüdür. Çünkü insanın en büyük savaşı nefisle yaptığı savaştır. Nefsini yenen en büyük pehlivandır.  Alevilikte öğretilenler, tüm insanların dili, dini, rengi ve içtihadı ne olursa olsun, insan olduğundan dolayı kardeş olduklarındandır.  Onun için yaratılmış her nesneyi hoş görürler. Cemleri hoşgörü üzerine kurulmuştur. Bir bireyin diğer bireylerden asla üstünlüğü olamaz. .stünlük ancak iman ve takva sahibi olanlarındır. Alevilerde kin gütme, gıybet etme ve hakir görme asla yoktur. Herkes cem esnasında candır. Onlara can diye hitap edilir. Kırıcı konuşulmaz. Hatırlar yıkılmaz. Gönüller yapılıp, gönüller alınır. Gönülden rızalaşılır. Gönül canın kıblesidir. Orası Allah’ın mekanıdır. Aleviler İslam’ın tevhit inancını benimserler ve hak dinin İslam dini olduğuna inanırlar.