6-Soru: Aleviliğin tarihi geçmişi bakımından göçler ve Babai Ayaklanmasından bahseder misiniz?

Cevap:

Orta Asya’da Mâverâünnehir, Hârizm, Horasan, Azerbaycan ve Arrân gibi bölgelerde varlığını devam ettiren konar göçer Müslüman topluluklar diğer Müslüman Türkler’le birlikte XI. yüzyıldan itibaren Anadolu’ya göç etmeye başlamış ve Anadolu’nun daha çok doğu ve orta kısımlarına yerleşerek dönemin siyasî ve sosyal hareketliliği içinde kendilerine yeni dünyalar kurmaya çalışmışlardır.

Bu oymaklar, 1240 yılında II. Gıyâseddin Keyhusrev devrinde meydana gelen isyan hareketine katılmışlardır. Amasya yakınındaki dergâhında etrafına, daha çok eski Türk inançlarının İslâmiyet’le yorumlanmış şeklini tasavvufî bir hüviyetle öğreten Baba İlyâsı Horasânî, sosyal ve ekonomik sıkıntılar içinde bunalan Türkmenler’e karşı bir kurtarıcı sıfatıyla davranmış, yetiştirdiği halifeleri çeşitli bölgelere dağıtarak isyan için hazırlıklar yapmıştır. Halifelerinden Baba İshak liderliğinde Kefersud bölgesinde ayaklanan Türkmenler önemli başarılar kazandıktan sonra Orta Anadolu’ya intikal etmiştir. Burada da bir ölçüde başarı elde edilirken Baba İlyas, Selçuklu kuvvetleri tarafından Amasya’da idam edilmiş, Türkmenler’in çoğu Kırşehir’de Malya ovasında kılıçtan geçirilmiştir.